Çıkık (Eklem Çıkığı) Nedir?

Çıkık Nedir ve Ekleme Nasıl Zarar Verir?

Eklemler, iki veya daha fazla kemiğin bağlar ve kapsül yardımıyla dengede durduğu anatomik yapılardır. Yüksek enerjili bir travma, düşme veya ani burkulma sonucu kemik başı yuvasından fırladığında tam çıkık (luksasyon) meydana gelir. Bu esnada eklem kapsülü yırtılır, stabilize edici bağlar kopabilir ve çevre damar-sinir yapıları baskı altında kalabilir.

En Sık Hangi Eklemlerde Çıkık Oluşur?

İnsan vücudunda en geniş hareket açısına sahip omuz eklemi, çıkıkların yaklaşık %50'sini oluşturur. Bunu dirsek, parmak eklemleri, diz kapağı (patella) ve yüksek enerjili kazalarda kalça eklemi izler.

Çıkık Belirtileri ve İlk Yardım

• Eklemde belirgin şekil bozukluğu ve normal anatomik hatların kaybolması
• Dayanılmaz şiddette akut ağrı ve eklemi milimetrik dahi kıpırdatamama
• Eklem çevresinde hızla gelişen şişlik ve morarma
• Uç noktalarda (örneğin el parmaklarında) uyuşma ve soğuma hissi

Sık Sorulan Sorular

Çıkık yerine kendiliğinden oturtulmaya çalışılmalı mıdır?

Kesinlikle hayır! Bilinçsizce yapılan çekme ve oturtma girişimleri damar ve sinirleri koparabilir, eklem kıkırdağını parçalayabilir. Çıkık mutlaka acil serviste ortopedi uzmanı tarafından redükte edilmelidir.

Bir kez omuz çıktıktan sonra tekrar çıkar mı?

Özellikle genç yaşta yaşanan ilk omuz çıkıklarında labrum yırtığı (Bankart lezyonu) oluşursa, omuzun tekrarlayan çıkıklar yaşaması (habitüel luksasyon) çok yaygındır ve artroskopik onarım gerektirir.